Paneli VI – Samiti IV i Diasporës
Standardizimi dhe certifikimi i gjuhës shqipe në diasporë
Paneli solli në vëmendje një çështje thelbësore: ruajtjen dhe forcimin e gjuhës shqipe si bosht i identitetit kombëtar në diasporë.
Mesazhet kryesore: Gjuha shqipe duhet të trajtohet si prioritet strategjik kombëtar dhe kompetencë kyçe për zhvillimin e brezave. Migracioni ka krijuar realitete të ndryshme gjuhësore: nga brezi që e ruan natyrshëm gjuhën, te brezi që rrezikon ta humbasë atë. Mësimdhënia e shqipes në diasporë kërkon qasje të reja metodologjike dhe institucionale.
Nevojat kryesore të identifikuara: Standardizim i mësimdhënies së gjuhës shqipe si bazë për unifikim dhe zhvillim. Krijimi i një sistemi të certifikimit sipas standardeve europiane (CEFR). Hartimi i një kurrikule për shqipen si gjuhë e dytë dhe e huaj. Trajnimi dhe zhvillimi profesional i mësuesve në diasporë. Krijimi i një platforme digjitale për mësim dhe materiale të unifikuara.
Drejt një faze të re: Paneli theksoi nevojën për krijimin e një Agjencie për Gjuhën Shqipe, që do të koordinojë standardizimin, certifikimin dhe digjitalizimin, duke përfshirë edhe rrjetin akademik shqiptar në diasporë. Modelet ndërkombëtare si Cambridge, IELTS, Goethe-Institut dhe Instituto Cervantes u sollën si referencë për ndërtimin e një sistemi të qëndrueshëm për shqipen.
Zëri i mësuesve në diasporë: U kërkua më shumë mbështetje konkrete për: libra dhe materiale bashkëkohore, trajnime dhe konferenca profesionale, platforma online interaktive, mbështetje financiare për mësimin vullnetar.
Përfundim: Ruajtja e gjuhës shqipe në diasporë kërkon një qasje të integruar: standardizim + certifikim + trajnim + digjitalizim + bashkëpunim institucional.
Rezultatet kryesore të panelit: Shqipja u vlerësua si prioritet strategjik kombëtar, me nevojë për standardizim dhe sistem të unifikuar certifikimi. Diaspora mbetet sfidë kyçe, duke kërkuar qasje të reja në mësimdhënie dhe mbështetje të strukturuar për brezat e rinj. Digjitalizimi u theksua si mundësi thelbësore përmes krijimit të platformave moderne dhe aksesit global në mësimin e shqipes.
